KroatieGids.nl
 
Over Kroatië
ONTDEK KROATIË

Eiland Krapanj - eiland van de sponsduikers

De mannen op Krapanj duiken al meer dan 300 jaar naar zeesponzen, hierbij gebruikten ze geen duikuitrustingen maar werd er freediving toegepast. Dit houdt in dat er flink ingeademd werd en onder werd gedoken. Omdat deze methode gevaarlijk is zijn er door de geschiedenis heen vele duikers op deze manier omgekomen. Daarnaast werd er in het verloop van tijd gebruik gemaakt van de duikbel, waardoor de duikers langer konden onderblijven.

Zeespons
Sponzen zijn dieren die behoren tot de een van de eerste meercellige dieren op aarde. Er bestaan meer dan 5000 verschillende soorten sponzen, waarvan er 15 soorten voor commercieel gebruik bruikbaar zijn. De sponzen leven meestal in warm, helder en kalm water, op rotsachitg terrein tot een diepte van 200m. Daar voeden ze zich met plankton en het duurt 2 a 4 jaar voordat ze ong 15cm in diameter zijn gegroeid. Als een spons op een juiste manier is gevangen, zal er op dezelfd plek een nieuwe spons gaan ontstaan.
In de Adriatische Zee zijn 2 bekende soorten sponzen te vinden, de Dalmata Fina en de Olifant's Oorspons.De Olifant's Oorspons kan tot 1m in diameter groeien, maar omdat de Dalmata Fina (40cm diameter) een betere strucuur heeft is deze waardevoller.

Sponsduiken op Krapanj
Het eerste bewijs van sponsduiken in Kroatië dateert uit 1522 toen sopnsduiken op Krapanj ontstond. Pater Antun uit Griekenland heeft toen de inwoners van Krapanj geleerd hoe ze naar sponzen moesten duiken, waaraan ze goede sponzen konden herkennen en hoe ze de sponzen konden gebruiken. In die tijd doken de mannen tot 16m diep met de freedive-methode om sponzen te vangen. De introducite van nieuwe duikuitrustingen werd het mogelijk om steeds dieper te duiken. Tegen het eind van de 19e eeuw bestond een duikploeg op Krapanj uit 8 personen, waarvan er slechts 2 of 3 duikers waren. De rest waren roeiers en hielden zich bezig met de luchtpomp of bewerking van de sponzen.
In 1893 richtten de eilandbewoners een vereniging op die later duikuitrustingen kreeg van de lokale overheid. In 1940 had de vereniging 20 duikuitrstingen en 20 duikploegen om sponzen op te halen. In die tijd overleefden bijn 400 mensen op Krapanj van het sponsduiken. Dit is heel veel, zeker als mer er rekening mee houdt dat ieder 3e jaar het duiken werd verboden om de sponzen tijd te geven om zich weer te vermenigvuldigen.
Tegenwoordig zijn er nog 10 duikploegen op het eiland en er is een sponsverwerkingbedrijf. Wat vroeger met de hand gebeurde gebeurt tegenwoordig machinaal.

Als u Brodarice of het eiland Krapanj bezoektj, kijk dan bij het lokale VVV- kantoor of u kunt meedoen met het binnenhalen van sponzen die dag. Dit is een unieke ervaring om mee te maken.
Sponzen van het eiland Krapajn kunt u bestellen via
www.zitak.hr















© 2004 Kroatiegids.nl